قرائت های مختلف از جامعه مدنی

 

اصطلاح «جامعه مدنی » همانند بسیاری از واژه ها و اصطلاحات سیاسی دیگر همچون پارلمان ، انتخابات ، دموکراسی ، لیبرالیسم ، سوسیالیسم ، مشروطه ... از فرهنگ سیاسی غرب اقتباس گردیده که استعمال و بکارگیری این واژه در مغرب زمین به قرن 17 میلادی باز می گردد .

در زمینه ارائه تعریفی واحد و مشخص از واژه « جامعه مدنی » باید اذعان نمود که حتی نظریه پردازان غربی و اندیشمندان سیاسی آن دیار الگو تعریف واحد و هماهنگی، را از اصطلاح جامعه مدنی ارائه نکرده اند و تعجب آور اینکه  مصادیق مورد نظرشان نیز در جامعه ای با ویژگی های « جامعه مدنی » نیز
یکسان نمی باشد!

در اینجا به دو تعریف عمده از جامعه مدنی می پردازیم :

1-  به معنی «جامعه بامدنیت » در این جامعه با ویژگی مدنیت، آن چیزی که مهم است هویت شهروندی در برابر سایر هویت هایی است که داریم. از جمله هویت فامیلی ، شهرستانی ، محلی ، زبانی ، جغرافیایی ، قومی وعشیره ای و مذهبی پس در این جامعه ملاک فقط هویت شهروندی است .

2-  جامعه مدنی به معنی ایجاد نهادهای مستقل از دولت، که اگر جامعه را به صورت هرم در نظر بگیریم بالای هرم قدرت سیاسی و پائین هرم مردم قرار گرفته و بین مردم ودولت روابطی وجود دارد که اگر توده های مردم خودشان را سازمان بدهند و در قالب های مختلفی به ایجاد نهادها واحزاب و گروههای صنفی بپردازند به این بخش جامعه مدنی گویند.