اشکال انسجام اجتماعی و همبستگی ملی(قسمت سوم)

 

برخی از نویسندگان از چهار نوع همبستگی و انسجام سخن گفته اند:

1- انسجام و همبستگی فرهنگی: یعنی اشتراک کلی در ارزش ها.

2- انسجام و همبستگی هنجاری: یعنی هماهنگی میان ارزش های فرهنگی و شیوه های رفتار.

3- انسجام و همبستگی ارتباطی: یعنی گسترش ارتباطات در کل سیستم اجتماعی.

4- انسجام و همبستگی کارکردی: یعنی وابستگی متقابل اجزای نظام یا عدم تغایر میان آنها.

همبستگی ملی مستلزم هر چهار نوع است البته در سطح سیاسی تر سه نوع آخر از اهمیت بیشتری برخوردارند.

چناچه اشاره شد نظریه کلاسیک در باب انسجام همان نظریه امیل دورکیم است که از دو نوع همبستگی در فرآیند تحول جوامع سخن می گفت: یکی همبستگی ابزار گونه یا همبستگی ارزشی، فرهنگی و هنجاری که ویژگی جوامع سنتی تر است و دوم همبستگی اندام وار که همبستگی کارکردی میان اجزاء نظام اجتماعی است.

جوامع سنتی بر پایه اصل شباهت استوارند، اما هر چه مدرن تر می شوند شباهت جای خود را به تفاوت می سپارد. در جوامع سنتی اجزاء به واسطه ارزشها و عقاید مشترک و یکسانی همبستگی و تداوم پیدا می کنند که به نظر دورکهایم وجدان جمعی را تشکیل می دهد.